نیروگاه
(Power Plant)
معماری نوین تولید برق؛ راهحلهای گازی، سیکل ترکیبی و بادی
نیروگاه یا Power Plant ستون اصلی تأمین انرژی پایدار در هر کشور است؛ جایی که سوخت، حرارت، بخار، باد یا نور خورشید تبدیل به برق میشود و زیرساختهای صنعتی، شهری و خانگی را زنده نگه میدارد. رشد مصرف انرژی در ایران ضرورت توسعه انواع نیروگاهها را بیش از همیشه برجسته کرده است. از نیروگاه گازی (Gas Power Plant) تا نیروگاه سیکل ترکیبی (Combined Cycle Power Plant) و نیروگاههای بخار، هرکدام نقش کلیدی در پایداری شبکه برق، افزایش راندمان تولید و کاهش هزینههای انرژی دارند.
افزایش ظرفیت نیروگاهها، توسعه پروژههای جدید، و توجه به فناوریهای راندمانبالا؛ بهویژه نیروگاه سیکل ترکیبی، باعث شده ایران به یکی از کشورهای فعال در حوزه تولید برق حرارتی تبدیل شود. مخاطبانی که به دنبال شناخت انواع نیروگاهها، نحوه کار آنها، هزینه ساخت و مزایا هستند، در این بخش به اطلاعات کامل دست پیدا میکنند.
انواع نیروگاه
نیروگاهها بسته به فناوری و نوع انرژی ورودی به چند گروه اصلی تقسیم میشوند:
۱- نیروگاه گازی (Gas Power Plant)
۲- نیروگاه سیکل ترکیبی (Combined Cycle Power Plant)
۳- نیروگاه انرژی تجدیدپذیر (Renewable Energy)
نیروگاه گازی
نیروگاه گازی (Gas Power Plant) یکی از پرکاربردترین انواع نیروگاه در ایران است.
در این سیستم، هوا در کمپرسور فشرده شده و پس از ترکیب با سوخت در محفظه احتراق میسوزد. گاز داغ خروجی توربین را میچرخاند و برق تولید میشود.
ویژگیها و کاربردها
زمان ساخت کوتاه
قابلیت استارت سریع
هزینه سرمایهگذاری متوسط
مناسب برای پیکبار شبکه
مناسب برای شهرها، صنایع و نیروگاههای پراکنده
پراکندگی نیروگاههای گازی در ایران
در ایران نیروگاههای گازی مختلفی وجود دارد که چند نمونه از مهمترین نیروگاههای گازی فعال کشور عبارتاند از:
نیروگاه گازی شیراز
نیروگاه گازی بوشهر
نیروگاه گازی ری
نیروگاه گازی زاهدان
نیروگاه گازی کنارک
نیروگاه گازی خلیج فارس
نیروگاه گازی شیراز
احداث نیروگاه گازی
احداث نیروگاه گازی یکی از سریعترین و اقتصادیترین روشها برای تامین برق پایدار در مقیاس شهری، صنعتی و منطقهای است. این نوع نیروگاه بهدلیل زمان ساخت کوتاه، راندمان مناسب، هزینه سرمایهگذاری قابل کنترل و دسترسی آسان به سوخت گاز طبیعی، در ایران جایگاه ویژهای دارد. فرآیند احداث نیروگاه گازی شامل مطالعات فنی، تأمین تجهیزات، طراحی زیرساخت سوخت و برق، اجرای عملیات ساختمانی و نصب واحدهای اصلی نیروگاه است.
مراحل احداث نیروگاه گازی
۱- مطالعات امکانسنجی و انتخاب محل
پیش از شروع عملیات اجرایی، مطالعات زیر انجام میشود:
بررسی ظرفیت مورد نیاز
ارزیابی دسترسی به شبکه گاز
امکان اتصال به شبکه برق (Transmission / Distribution)
تحلیل شرایط محیطی و اقلیمی
تعیین مساحت موردنیاز برای سایت نیروگاه
بررسی محدودیتهای زیستمحیطی
۲- انتخاب ظرفیت نیروگاه و نوع توربین
ظرفیت نیروگاه گازی بسته به نیاز منطقه، زیرساخت شبکه و نوع کاربرد تعیین میشود.
ظرفیتها معمولا از چند مگاوات برای نیروگاه گازی کوچک تا صدها مگاوات برای نیروگاههای بزرگ انتخاب میشوند.
پارامترهای تعیینکننده در ظرفیت نیروگاه:
نوع توربین گازی (کلاس E، F، H و…)
راندمان و مصرف سوخت
شرایط دمایی و ارتفاع محل
قابلیت تبدیل به نیروگاه سیکل ترکیبی در آینده
۳- طراحی و تأمین تجهیزات اصلی
تجهیزات کلیدی در Gas Power Plant عبارتاند از:
توربین گازی (Gas Turbine)
ژنراتور
سیستم احتراق و کنترل
سیستم خنککاری
سیستم سوخترسانی گاز و گازوئیل
پست برق و ترانسفورماتورها
سیستمهای ایمنی و حفاظت
تأمین این تجهیزات معمولا بزرگترین بخش هزینه ساخت نیروگاه گازی را شامل میشود.
۴- زیرساخت سوخت و خطوط گاز
نیروگاه گازی برای عملکرد پایدار نیازمند خط گاز فشار قوی، ایستگاه تقلیل فشار و مخزن سوخت جایگزین است. این بخش یکی از مهمترین قسمتهای عملیات احداث است، زیرا نوع سوخت و میزان دسترسپذیری آن مستقیماً بر راندمان نیروگاه اثر دارد.
۵- ساخت سازه، فونداسیون و ساختمانهای جانبی
عملیات عمرانی این بخش شامل: فونداسیون توربین و ژنراتور، اتاق کنترل، ساختمان بهرهبرداری، سیستمهای اطفاء حریق و مسیرهای دسترسی و تأسیسات مکانیکی است. نیروگاه گازی بهدلیل تجهیزات سنگین نیازمند فونداسیون بسیار مقاوم است.
۶- نصب تجهیزات مکانیکی و الکتریکی
نصب توربین گازی، لولهها، کابلهای قدرت، تابلو برق، سیستم کنترل و اتوماسیون در این مرحله انجام میشود. پس از نصب کامل، عملیات تست سرد (Cold Test) و تست گرم (Hot Test) برای تحویل نهایی انجام میشود.
۷- اتصال نیروگاه به شبکه سراسری
پس از انجام تستهای نهایی، پست برق، خطوط انتقال و سیستم حفاظت شبکه راهاندازی میشود و نیروگاه وارد مدار میگردد.
هزینه ساخت نیروگاه گازی
هزینه ساخت نیروگاه گازی به عوامل زیر است:
ظرفیت نیروگاه
نوع توربین (راندمان، کلاس حرارتی)
کشور سازنده تجهیزات
هزینه ساخت پست برق
زیرساخت گاز و خطوط انتقال
مدتزمان اجرای پروژه
محل نصب و شرایط اقلیمی
در نیروگاههای کوچک هزینه هر مگاوات بیشتر است، اما زمان احداث کمتر و بازگشت سرمایه سریعتر است. در نیروگاههای گازی بزرگ، هزینه اولیه بیشتر اما هزینه تولید برق پایینتر است.
مزایای احداث نیروگاه گازی
سرعت ساخت بالا
راهاندازی سریع واحدها
هزینه سرمایهگذاری کنترلشده
تعمیر و نگهداری سادهتر نسبت به نیروگاه بخار
قابلیت تبدیل به نیروگاه سیکل ترکیبی (Combined Cycle Power Plant)
مناسب برای پیکبار و پشتیبانی شبکه
نیروگاه سیکل ترکیبی
نیروگاه سیکل ترکیبی (Combined Cycle Power Plant) یکی از کارآمدترین و پربازدهترین انواع نیروگاه برای تولید برق است. در این نیروگاهها انرژی ابتدا توسط توربین گازی تولید شده و سپس حرارت خروجی، بدون اتلاف، وارد بویلر بازیاب حرارت میشود تا بخار لازم برای توربین بخار تولید شود. این ترکیب باعث افزایش قابلتوجه راندمان، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلایندگی میشود. سیکل ترکیبی امروز در ایران نقش حیاتی در پایداری شبکه برق دارد و بهعنوان بهترین فناوری تولید برق حرارتی شناخته میشود.
کارکرد سیکل ترکیبی
عملکرد نیروگاه سیکل ترکیبی در سه مرحله انجام میشود:
۱- تولید برق توسط توربین گاز
هوای محیط فشرده میشود، با سوخت ترکیب میگردد و در محفظه احتراق میسوزد. گاز داغ خروجی توربین گاز را میچرخاند.
۲- بازیافت حرارت در HRSG
گازهای داغ خروجی که در نیروگاههای گازی تلف میشوند، در نیروگاه سیکل ترکیبی به بویلر بازیاب حرارت (HRSG) منتقل میشوند.
۳- تولید برق توسط توربین بخار
بخار تولید شده از حرارت بازیافتی، وارد توربین بخار شده و برق اضافی تولید میکند. این همان سیکل ترکیبی یا Combined Cycle است که راندمان را بهطور چشمگیر افزایش میدهد.
مزایا نیروگاه سیکل ترکیبی
راندمان بسیار بالا (افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصد نسبت به نیروگاه گازی)
مصرف سوخت کمتر
انتشار کمتر آلایندهها
بهرهبرداری اقتصادی
تولید برق پایدار و یکنواخت
مناسب برای بار پایه شبکه
معایب نیروگاه سیکل ترکیبی
زمان احداث طولانیتر نسبت به نیروگاه گازی
هزینه سرمایهگذاری اولیه بیشتر
نیاز به آب برای واحد بخار
پیچیدگی بیشتر در نگهداری
سوخت نیروگاه سیکل ترکیبی
سوخت اصلی نیروگاه سیکل ترکیبی معمولا گاز طبیعی به گازوئیل (به صورت پشتیبان) است. انتخاب گاز طبیعی باعث افزایش بازده و کاهش میزان آلایندگی میشود.
ظرفیت نیروگاه سیکل ترکیبی
ظرفیت نیروگاه سیکل ترکیبی به تعداد واحدهای گازی و بخار، نوع توربینها، راندمان حرارتی، طراحی بویلر بازیاب حرارت (HRSG) و سطح تکنولوژی واحد بخار بستگی دارد. در یک نیروگاه سیکل ترکیبی، هر واحد گازی معمولاً بین 100 تا 180 مگاوات برق تولید میکند و واحد بخار اضافهشده میتواند 50 تا 120 مگاوات برق اضافی تولید کند. به همین دلیل، ظرفیت یک نیروگاه سیکل ترکیبی معمولاً ۳۰ تا ۵۰ درصد بیشتر از یک نیروگاه گازی مشابه است.
در این ساختار، وقتی دو واحد گازی همراه یک واحد بخار ترکیب میشوند، ظرفیت نیروگاه میتواند به بیش از ۴۵۰ مگاوات برسد. در پروژههای بزرگتر، با ترکیب سه واحد گازی و یک یا دو واحد بخار، ظرفیت نیروگاهها به ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ مگاوات نیز میرسد.
ظرفیت نیروگاه سیکل ترکیبی دماوند یکی از بالاترین ظرفیتها در کشور است و نقش کلیدی در پایداری برق منطقه مرکزی دارد. این نیروگاه با چندین واحد گازی و بخار، یکی از بزرگترین Combined Cycle Power Plant های ایران محسوب میشود.
سایر نیروگاههای سیکل ترکیبی بزرگ کشور نیز ظرفیتهای چندصد مگاواتی دارند و با افزایش راندمان خود نسبت به نیروگاههای گازی، سهم قابلتوجهی در کاهش مصرف سوخت و بهبود پایداری شبکه برق ایران دارند.
نیروگاههای سیکل ترکیبی در ایران
تعداد زیادی نیروگاه سیکل ترکیبی در ایران وجود دارد که چند نمونه شاخص در زیر آورده شده است.
نیروگاه سیکل ترکیبی نیشابور
نیروگاه سیکل ترکیبی شیروان
نیروگاه سیکل ترکیبی شیراز
نیروگاه سیکل ترکیبی قم
نیروگاه سیکل ترکیبی دماوند
نیروگاه سیکل ترکیبی کازرون
نیروگاه سیکل ترکیبی خرمآباد
نیروگاه سیکل ترکیبی پرند
کاربرد و جایگاه نیروگاه سیکل ترکیبی
تامین بار پایه شبکه برق
پشتیبانی صنایع بزرگ
افزایش راندمان نیروگاههای گازی موجود
کاهش هزینه تولید برق در مقیاس ملی
توسعه تولید برق پایدار در مناطق حساس شبکه
نیروگاه تجدیدپذیر
نیروگاههای تجدیدپذیر مجموعهای از فناوریهای تولید برق هستند که انرژی آنها از منابع طبیعی و پایانناپذیر مانند باد، خورشید، آب و گرمای درون زمین تأمین میشود. این نیروگاهها به دلیل کاهش مصرف سوختهای فسیلی، تولید برق پایدار، کاهش آلایندگی و بهبود امنیت انرژی در سالهای اخیر اهمیت بسیار بیشتری یافتهاند.
در ایران نیز توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، بهویژه نیروگاه بادی و نیروگاه خورشیدی، به یکی از محورهای اصلی توسعه ظرفیت برق کشور تبدیل شده است.
انواع نیروگاه تجدیدپذیر
۱- نیروگاه بادی (Wind Power Plant)
۲- نیروگاه خورشیدی (Solar Power Plant)
۳- نیروگاه آبی کوچک (Small Hydro)
۴- انرژی زمینگرمایی (Geothermal)
۵- نیروگاه زیستتوده (Biomass)
نیروگاه بادی
نیروگاه بادی یکی از موثرترین و کمهزینهترین روشهای تولید برق تجدیدپذیر است. در این نیروگاهها انرژی جنبشی باد توسط پرههای توربین جذب شده و به انرژی مکانیکی و سپس برق تبدیل میشود. نیروگاههای بادی در مناطقی با سرعت باد بالا و پایدار عملکرد فوقالعادهای دارند و به دلیل هزینه پایینتر هر کیلووات، از اقتصادیترین فناوریهای تولید برق پاک محسوب میشوند.
نحوه عملکرد نیروگاه بادی
نیروگاه بادی بر اساس تبدیل انرژی جنبشی باد به انرژی الکتریکی کار میکند. این فرآیند شامل چند مرحله دقیق و بههمپیوسته است که هر کدام نقش مهمی در افزایش راندمان و پایداری تولید برق دارند.
۱- دریافت انرژی باد توسط روتور
توربینهای بادی از پرههایی تشکیل شدهاند که در برابر جریان باد واکنش نشان میدهند.
سرعت باد، تراکم هوا، زاویه حمله پرهها و قطر روتور تعیینکننده میزان انرژی قابل دریافت هستند.
هرچه قطر روتور بیشتر باشد، سطح برخورد بیشتر شده و انرژی بیشتری جذب میشود.
۲- تنظیم زاویه پرهها (Pitch Control)
در توربینهای مدرن، زاویه پرهها با سیستم هوشمند کنترل میشود.
وظیفه این سیستم:
افزایش راندمان در بادهای کم
جلوگیری از آسیب در بادهای شدید
ثابت نگهداشتن سرعت روتور
۳- انتقال انرژی به شفت و گیربکس
چرخش پرهها، شفت اصلی (Main Shaft) را میچرخاند.
در توربینهای سرعتمتغیر، گیربکس وظیفه تبدیل سرعت پایین روتور به سرعت بالا برای ژنراتور را دارد.
توربینهای جدیدتر ممکن است بدون گیربکس (Direct Drive) باشند.
۴- تولید برق در ژنراتور
ژنراتور (Generator) انرژی مکانیکی را تبدیل به انرژی الکتریکی میکند.
در این مرحله:
ولتاژ تولیدی
فرکانس خروجی
کیفیت توان
تحت کنترل سیستمهای الکترونیک قدرت قرار میگیرد.
۵- تبدیل و تطبیق انرژی برای تزریق به شبکه
برق تولیدشده خام نیست. باید پردازش شود:
اصلاح ولتاژ
تثبیت فرکانس
حذف هارمونیکها
تبدیل AC/DC/AC در برخی مدلها
سپس از طریق ترانسفورماتور افزایش ولتاژ، وارد شبکه سراسری برق میشود.
۶- سیستم کنترل، پایش و ایمنی
نیروگاه بادی بدون اتاق کنترل (SCADA) معنا ندارد.
این سیستم سرعت باد، لرزش توربین، دمای ژنراتور، میزان تولید و خطاها را لحظهبهلحظه پایش و ثبت میکند
مزایای نیروگاه بادی
نیروگاه بادی به دلیل ساختار مهندسی و عملکرد پیوسته، مزیتهای زیر را ارائه میدهد:
- هزینه تولید برق بسیار پایین
- راندمان مناسب در مناطق بادخیز
- طول عمر ۲۰ تا ۲۵ سال
- عدم نیاز به آب
- زمان ساخت کوتاه
- امکان نصب در مقیاسهای مختلف
ظرفیت نیروگاه بادی
ظرفیت نیروگاه بادی با توجه به سرعت باد، اندازه روتور، ارتفاع برج و نوع توربین تعیین میشود.
۱- تأثیر سرعت باد
افزایش سرعت باد حتی به میزان کم، توان خروجی را بهصورت تصاعدی افزایش میدهد
(فرمول توان = سرعت باد به توان ۳).
۲- ظرفیت توربینهای مدرن
توربینهای نسل جدید: ۳ تا ۵ مگاوات
توربینهای بزرگتر: ۸ تا ۱۰ مگاوات
پروژههای عظیم جهانی: توربینهای ۱۲ تا ۱۴ مگاوات
۳- ظرفیت نیروگاه بادی منطقهای
یک نیروگاه بادی ۵۰ توربینه با واحدهای ۳ مگاواتی → ظرفیت ۱۵۰ مگاوات
یک نیروگاه ۱۰۰ توربینه → ظرفیت ۳۰۰ تا ۵۰۰ مگاوات
زیربناهای لازم برای احداث نیروگاه بادی
۱- مطالعات بادسنجی (Wind Measurement)
اندازهگیری سرعت باد، جهت باد، الگوی فصلی و شدت تلاطم باد بسیار حائز اهمیت است. محل نصب توربینها بدون بادسنجی علمی انتخاب نمیشود.
۲- راههای دسترسی و انتقال قطعات
پرهها و برجهای بادی بزرگ و سنگیناند. بنابراین لازم است جاده استاندارد، مسیر حمل ویژه و جرثقیل سنگین در محل وجود داشته باشد.
۳- اتصال به شبکه برق
نیروگاه بادی باید پست برق، خطوط انتقال و سیستم حفاظت داشته باشد تا تولید آن بدون نوسان وارد شبکه شود.
کاربردهای نیروگاه بادی
تامین بار پایه شبکه
پشتیبانی صنایع بزرگ
کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی
استفاده در مناطق دورافتاده
ایجاد شبکههای هیبریدی خورشیدی–بادی
پروژههای صادرات برق
میکروگریدهای صنعتی
تامین انرژی پروژههای معدنی یا نفتی در مناطق دور از شبکه
نمونه نیروگاههای بادی در ایران
ایران در دو دهه اخیر مجموعهای از نیروگاههای بادی را در مناطق بادخیز نصب کرده است. مهمترین و شناختهشدهترین نیروگاههای بادی کشور عبارتاند از:
۱- نیروگاه بادی بینالود
استان: خراسان رضوی
ظرفیت نصبشده: بیش از ۵۰ مگاوات
ویژگی: نخستین نیروگاه بادی بزرگمقیاس ایران
نکته مهم: پایداری باد و ارتفاع مناسب، این منطقه را یکی از بهترین سایتهای بادی کشور کرده است.
۲- نیروگاه بادی کهک
استان: قزوین
ظرفیت: حدود ۲۰ مگاوات
ویژگی: یکی از نخستین پروژههای بادی بخش خصوصی
مزیت: عملکرد پایدار و نزدیک بودن به شبکه انتقال
۳- نیروگاه بادی منجیل
استان: گیلان
ظرفیت: حدود ۹۰ مگاوات
ویژگی: قدیمیترین منطقه فعال بادی ایران
اهمیت تاریخی: نخستین محل نصب توربینهای بادی در ایران بهصورت صنعتی
۴- نیروگاه بادی رودبار
استان: گیلان
ظرفیت: حدود ۳۰ مگاوات
ویژگی: تکمیلکننده پروژه منجیل و بهرهبرداری از بادهای دائمی منطقه
۵- نیروگاه بادی سیستان
استان: سیستان و بلوچستان
ظرفیت اجرا شده: پروژههای ۲۰ تا ۵۰ مگاواتی
ویژگی: بادهای ۱۲۰ روزه با توان فوقالعاده
اهمیت: یکی از بهترین پتانسیلهای باد در کل خاورمیانه
۶- نیروگاه بادی میلنادر
استان: سیستان و بلوچستان
ظرفیت: چندین واحد توربین در مراحل توسعه
ویژگی: سرعت باد بسیار بالا و ثابت
۷- نیروگاه بادی آغاجاری
- استان: خوزستان
- درحال توسعه
پتانسیل بالا و در فازهای اولیه توسعه
مناطق دارای پتانسیل بالا برای توسعه نیروگاه بادی
ایران چندین منطقه ممتاز دارد که طبق مطالعات بادسنجی داخلی و بینالمللی، بهترین مکانها برای احداث Wind Power Plant و مزارع بادی بزرگمقیاس هستند.
۱- سیستان و بلوچستان (بهترین منطقه کشور)
بادهای ۱۲۰ روزه
سرعت باد بالا و پایدار
امکان احداث نیروگاههای چندصد مگاواتی
پتانسیل صادرات برق
۲- خراسان جنوبی و شمالی
منطقه قهستان و ارتفاعات شرق کشور
پایداری مناسب باد
مناسب برای پروژههای ۵۰ تا ۲۰۰ مگاواتی
۳- ارتفاعات بینالود (مشهد – نیشابور)
یکی از پایدارترین بادهای ایران
مناسب برای توسعه بیشتر نیروگاه بادی بینالود
۴- گیلان – منجیل و رودبار
قدیمیترین منطقه بادی ایران
بهدلیل کانال باد طبیعی، قابلیت توسعه بیشتر وجود دارد
۵- سواحل مکران
در شرق و جنوبشرق کشور
سرعت باد بالا
مناسب برای پروژههای ترکیبی (بادی + خورشیدی)
۶- کرمان و جنوب کرمان
مناطق کوهستانی با بادهای دائمی
محل مناسب توربینهای ۳ تا ۵ مگاواتی
۷- آذربایجان غربی و شمالغرب
وزش باد مناسب در تابستان
قابلیت احداث مزارع بادی متوسط
۸- مناطق مرکزی ایران
استان یزد
ارتفاعات اصفهان
مناطق خشک با الگوی باد مطلوب در بخشهایی از فصول
جمعبندی
نیروگاه گازی، نیروگاه سیکل ترکیبی و نیروگاه بادی سه فناوری متفاوت با عملکرد، راندمان و کاربردهای مستقل هستند. نیروگاه گازی بهدلیل زمان ساخت کوتاه، راهاندازی سریع و نیاز کم به زیرساخت، مناسب شرایطی است که سرعت در تامین ظرفیت اهمیت دارد. این نیروگاهها انعطاف عملیاتی بالایی دارند و برای مدیریت بارهای متغیر و پاسخ سریع به تغییرات شبکه کارآمدند، اما راندمان آنها محدود به سیکل ساده است.
در مقابل، نیروگاه سیکل ترکیبی نسخه ارتقایافته نیروگاه گازی است که با افزودن بخش بخار و بازیافت حرارت خروجی، راندمان تولید را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد. این فناوری برای تولید پایدار و بلندمدت طراحی شده و هزینه تمامشده هر کیلووات ساعت در آن کمتر است. سیکل ترکیبی عملکرد بهینهتری دارد، اما زمان احداث طولانیتر و نیازهای زیرساختی بیشتری نسبت به نیروگاه گازی دارد.
در کنار این دو فناوری حرارتی، نیروگاه بادی بر پایه انرژی تجدیدپذیر کار میکند و بدون مصرف سوخت، برق تولید میکند. هزینه بهرهبرداری آن بسیار پایین است و مناسب پروژههایی است که هدف آنها کاهش هزینههای سوخت، تولید برق پاک و ایجاد ظرفیت پایدار بدون وابستگی به منابع فسیلی است. با این حال، عملکرد نیروگاه بادی به شرایط باد وابسته است و برای تامین بار پایه یا واکنش سریع مناسب نیست؛ بلکه معمولاً بهعنوان مکمل در کنار سیستمهای حرارتی بهکار میرود.