تصفیه پساب
(Waste Water Treatment)
زیرساخت کنترل، بازیافت و مدیریت پایدار آب
واحد تصفیه پساب (Waste Water Treatment) یکی از بخشهای ضروری مدیریت آب در صنایع بزرگ است و نقش مستقیم در کنترل آلودگی، بازیافت آب و رعایت استانداردهای زیستمحیطی دارد. در این واحد، پساب خروجی از فرآیندهای صنعتی، کارگاهها، خطوط تولید، برجهای خنککن و بخشهای بهداشتی جمعآوری و تصفیه میشود تا امکان استفاده مجدد یا دفع استاندارد آن فراهم شود.
مقدمه تصفیه پساب
تصفیه پساب به مجموعهای از فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی گفته میشود که با هدف کاهش آلودگی و رساندن کیفیت پساب به استانداردهای مورد نیاز اجرا میشود. این فرآیند شامل تصفیه پساب صنعتی، تصفیه پساب خانگی، تصفیه پساب کارواش، تصفیه پساب رنگرزی، تصفیه پساب نساجی، تصفیه پساب پتروشیمی، تصفیه پساب دارویی و تصفیه پساب فاضلاب است.
تعریف و اهمیت Waste Water Treatment
تصفیه پساب فرآیندی است که طی آن مواد معلق، رسوبات، فلزات سنگین، چربیها، ترکیبات شیمیایی، COD، BOD و میکروارگانیسمها از جریان پساب حذف یا کاهش مییابند. خروجی این فرآیند میتواند برای استفاده دوباره در فرآیندهای صنعتی به کار رود یا مطابق استاندارد پساب خروجی تصفیهخانه فاضلاب به محیط دفع شود.
کاربردهای تصفیه پساب
تصفیه پساب صنعتی از واحدهای تولیدی
تصفیه پساب خانگی و سرویسهای عمومی
تصفیه پساب کارواش و شستوشو
تصفیه پساب رنگرزی و نساجی
تصفیه پساب اسپنت کاستیک
تصفیه پساب ناشی از صنایع پتروشیمی
تصفیه پساب دارویی
تصفیه پساب فاضلاب شهری و صنعتی
در بسیاری از موارد، استفاده از دستگاه تصفیه پساب خانگی یا دستگاه تصفیه پساب کارواش راهکاری برای کاهش بار آلودگی و صرفهجویی در مصرف آب است. فیلم دستگاه تصفیه پساب کارواش صنعتی نیز برای آشنایی بیشتر اپراتورها استفاده میشود.
ساختار واحد Waste Water Treatment
۱- جمعآوری و انتقال پساب
جمعآوری پساب از خطوط تولید، کولینگ، فرآیندهای شستوشو، واحدهای رنگرزی، سرویسها و کارگاهها.
۲- پیشتصفیه
آشغالگیرها، دانهگیرها، تهنشینی اولیه و تنظیم pH.
۳- تصفیه بیولوژیکی
کاهش بار آلی و حذف BOD و COD. این بخش برای پساب فاضلاب و پساب خانگی اهمیت زیادی دارد.
۴- تصفیه شیمیایی
انعقاد، لختهسازی و حذف رنگ، فلزات و ترکیبات صنعتی. این مرحله در تصفیه پساب نساجی، پساب رنگرزی، پساب پتروشیمی و اسپنت کاستیک کاربرد دارد.
۵- فیلتراسیون و لجنگیری
استفاده از فیلترپرس، لجن خشککن و واحد آبگیری لجن.
۶- ضدعفونی
کلرزنی، ازن یا اشعه UV برای حذف میکروارگانیسمها.
۷- ذخیرهسازی و استفاده مجدد
بازگشت آب تصفیهشده به سیستمهای خنککن یا ارسال به تصفیهخانههای تکمیلی.
پساب دستگاه تصفیه آب خانگی
در دستگاههای تصفیه آب خانگی، مقدار و میزان پساب خروجی اهمیت زیادی دارد. مفاهیمی مانند:
پساب تصفیه آب خانگی
مقدار پساب تصفیه آب خانگی
میزان پساب دستگاه تصفیه آب خانگی
در تعیین بازده سیستم و استاندارد مصرف آب نقش دارند.
تصفیهخانه کوچک و کاربردهای آن
تصفیهخانه فاضلاب کوچک، یک سیستم جمعوجور و مستقل برای تصفیه پساب در مقیاس محدود است. این نوع تصفیهخانه بهمنظور تصفیه پساب واحدهای کوچک صنعتی، کارگاهها، مجتمعهای مسکونی، ساختمانهای اداری، کارخانجات کممصرف، رستورانها و فضاهای دور از شبکه اصلی فاضلاب استفاده میشود. هدف اصلی آن، کاهش آلودگی و رساندن کیفیت پساب به سطح قابلقبول برای دفع یا استفاده مجدد است.
تصفیهخانه کوچک از ترکیب فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی ساخته میشود و بسته به نوع پساب شامل بخشهایی مانند آشغالگیر، تهنشینی، هوادهی، لجنگیر، فیلتراسیون نهایی و واحد ضدعفونی است. این سیستمها قابلیت نصب در فضای محدود را دارند و راهکاری اقتصادی برای مدیریت پساب در محیطهایی هستند که امکان احداث تصفیهخانه بزرگ یا انتقال پساب به شبکه اصلی وجود ندارد.
کاربردهای اصلی تصفیهخانه کوچک عبارتند از:
تصفیه پساب ساختمانها و مجتمعهای کوچک
تصفیه پساب کارگاهها و واحدهای تولیدی کممصرف
تصفیه پساب رستورانها، هتلها و مراکز اقامتی
استفاده در سایتهای صنعتی موقت یا پروژههای عمرانی
تصفیه پساب سرویسهای بهداشتی در نواحی صنعتی یا کارگاهی
کاهش بار آلایندگی ورودی به تصفیهخانههای مرکزی
این سیستمها هزینه بهرهبرداری پایینی دارند، نصب آنها سریع است و امکان افزایش ظرفیت در آینده را نیز فراهم میکنند. همچنین با رعایت استاندارد پساب خروجی تصفیهخانه فاضلاب، میتوان بخشی از آب تصفیهشده را برای آبیاری، شستوشو یا ورودی سیستمهای خنککن استفاده کرد.
جمعبندی
واحد Waste Water Treatment بخش حیاتی مدیریت آب در صنایع است. این واحد با تصفیه پساب صنعتی، خانگی و تخصصی، بازیافت آب، رعایت استانداردهای زیستمحیطی و کاهش هزینههای مصرف نقش مهمی در پایداری و بهینهسازی فرآیندها دارد. کاربرد گسترده این سیستمها در تصفیه پساب نساجی، پتروشیمی، رنگرزی، کارواش، دارویی و فاضلاب خانگی اهمیت آن را در بخشهای مختلف صنعتی و شهری افزایش داده است.